સંબંધિત વ્યતિકરણ (constructive interference) અને વિનાશક વ્યતિકરણ (destructive interference) માટેની શરતો મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંબંધિત વ્યતિકરણ:
જ્યારે બે તરંગો એક બિંદુ પર સંપાત થાય છે,ત્યારે જો તેઓ સમાન કળામાં હોય તો સંબંધિત વ્યતિકરણ રચાય છે. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત એ તરંગલંબાઈ $\lambda$ નો પૂર્ણાંક ગુણક હોય.
પથ તફાવત $\Delta x = n\lambda$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
કારણ કે $\lambda$ જેટલો પથ તફાવત $2\pi$ જેટલા કળા તફાવતને અનુરૂપ છે,તેથી કળા તફાવત $\phi$ ના સંદર્ભમાં સંબંધિત વ્યતિકરણની શરત છે:
$\phi = 2n\pi$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
આ બિંદુઓ પર,પરિણામી કંપવિસ્તાર મહત્તમ $(2a)$ હોય છે અને તીવ્રતા $I_{max} = (a + a)^2 = 4I_0$ હોય છે.
વિનાશક વ્યતિકરણ:
વિનાશક વ્યતિકરણ ત્યારે થાય છે જ્યારે બે તરંગો $\pi$ (અથવા $\pi$ ના એકી ગુણક) જેટલા કળા તફાવતથી વિરુદ્ધ કળામાં હોય. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે પથ તફાવત એ તરંગલંબાઈના અડધા ભાગ $(\lambda/2)$ નો એકી ગુણક હોય.
પથ તફાવત $\Delta x = (2n + 1)\frac{\lambda}{2}$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
કળા તફાવત $\phi$ ના સંદર્ભમાં વિનાશક વ્યતિકરણની શરત છે:
$\phi = (2n + 1)\pi$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
આ બિંદુઓ પર,પરિણામી કંપવિસ્તાર ન્યૂનતમ $(a - a = 0)$ હોય છે અને તીવ્રતા $I_{min} = 0$ હોય છે.

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,જે બિંદુએ પથ તફાવત $\lambda / 6$ છે ત્યાં તીવ્રતા $I'$ છે. જો $I_0$ એ મહત્તમ તીવ્રતા દર્શાવતું હોય,તો $I'/I_0$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?

Difficult
View Solution

$64 \ mW$ અને $4 \ mW$ તીવ્રતા ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશના બે કિરણો વ્યતિકરણ પામીને $100 \ mW$ ની તીવ્રતા ઉત્પન્ન કરે છે. જો એક કિરણને $\phi$ જેટલા કળા તફાવતથી ખસેડવામાં આવે,તો તીવ્રતા ઘટીને $84 \ mW$ થાય છે. $\phi$ નું મૂલ્ય શોધો.

બે સુસંબદ્ધ પ્રકાશના ઉદગમો દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વ્યતિકરણ ભાતમાં મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર $9: 1$ છે. વપરાયેલા પ્રકાશના ઉદગમોની તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે ($: 1$ માં)?

જો બે સુસંબદ્ધ ઉદગમોથી કોઈ બિંદુએ કળા તફાવત $\phi$ હોય,તો પ્રકાશની તીવ્રતાનું સૂત્ર મેળવો.

Difficult
View Solution

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક સ્લિટ બીજી સ્લિટ કરતા પહોળી છે,જેથી એક સ્લિટમાંથી આવતા પ્રકાશનો કંપવિસ્તાર બીજી સ્લિટ કરતા બમણો છે. જો $I_m$ મહત્તમ તીવ્રતા હોય,તો જ્યારે તેઓ $\phi$ કળા તફાવતે વ્યતિકરણ પામે ત્યારે પરિણામી તીવ્રતા $I$ કેટલી થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo